Euskalduntzearen Atakan

Euskal kultura idatzia agertu zen une beretik euskaldun alfabetatuak

izan dira; bestela, definizioz euskal kultura idatziaz hitz

egitea ezinezkoa litzateke, euskaldun alfabetatu horiek izan

baitira urtez urte kultura idatziaren egileak. Eta horiekin

batera, motibazio guztiz pragmatikoak (linguistikoak, komertzialak,

erlijiosoak...) zituzten euskaldun berri gutxi batzuk ere agertu

ziren. Geroago, XIX. mendearen amaieran, motibazio pragmatiko

horiekin batera motibazio ideologikoa ere agertu zen euskaldun

berriengan. Beti ere, euskaldun zahar alfabetatu zein euskaldun

berri gutxi batzuez ari gara. Hala ere, XX. mendearen erdialdean,

alegia, 36ko Gerrateak sortutako hutsartearen eta krisialdiaren

ondoren, euskaldunen belaunaldi gazteen artean batez ere, ordura

arte ez bezalako kontzientziatze prozesu bat hozitu zen. Kontzientziatze

prozesu horren eragile nagusiak bi izan ziren: bata, II. Mundu

Gerraren amaieran Europatik zetozen mugimendu politiko eta filosofikoak

(humanismoa, existentzialismoa eta era askotako ezker mugimendu

berriak) eta, bestea, Hego Euskal Herriaren bilakaera ekonomikoa.




Helduen euskalduntze-alfabetatzea, jakina, testuinguru horretan

kokatu beharra dago. Izan ere, Euskal Herrian -eta inguruko

lurraldeetan ere- aurrekaririk ez duen prozesu baten bidez,

70eko hamarkadaren erdialdetik gaur egunera arte batez beste

40.000 pertsona heldu matrikulatzen dira urterik urte helduentzako

euskara eskoletan. Mugimendu hori ez da gertaera isolatu bat,

baizik eta euskal kulturaren beste agerpen batzuekin batera

(ikastolak, kantagintza, liburugintza, euskarazko aldizkariak...)

6Oko hamarkadan abian jarri zen euskal kontzientziatze berri

baten emaitza. Espainia eta Frantziako gobernuen laguntzarik

gabe -eta maiz gobernuak kontra zituela- sortu zen mugimendu

hau erabat bizirik eta indarrean dago gaur egun Euskal Herri

osoan. Tarte horretan antolamenduari (ekimen pribatua/publikoa,

irakasle zaletuak/profesionalak), metodologiari (metodo tradizionalak/komunikatiboak)

eta, nola ez, euskalduntze eta alfabetatze izaera berari (alfabetatze

literarioa/kulturala, motibazio ideologikoa/pragmatikoa) atxikitako

hainbat ikuspegi, arazo eta oztopo gainditu behar izan ditu

helduen euskalduntze eta alfabetatzeak. Azken batean euskara

da euskaldunak gehien kohesionatzen dituen elementua, euskara

barik ez baita euskaldunik.

Reseña del Editor